Usługi elastyczności mogą świadczyć:
odbiorcy aktywni1)
wytwórcy,
posiadacze magazynów energii,
agregatorzy2)
których sieci, instalacje lub urządzenia przyłączone są do naszej sieci.
Usługi elastyczności mogą być realizowane przez zwiększenie lub zmniejszenie:
poboru mocy z sieci,
mocy generowanej do sieci.
Certyfikat Elastyczności:
Abyś mógł świadczyć dla nas usługi elastyczności, musisz posiadać Certyfikat Elastyczności (Certyfikat CE) oraz Umowę o świadczenie usług elastyczności.
Postępowania:
Postępowania na wybór dostawców usług elastyczności otwieramy w obszarach ograniczeń sieciowych. Wybrany w ramach postępowania dostawca, podpisuje z nami Umowę o świadczenie usług elastyczności.
Zapłata:
Płacimy dostawcom usług elastyczności za ich świadczenie.
-
Sprawdź, w których miejscach w obrębie działania TAURON Dystrybucji występuje:
-
Przygotowanie odpowiedzi na poniższe kroki będzie pomocne przy składaniu wniosku o wydanie Certyfikatu Elastyczności.
-
Zastanów się, które z Twoich urządzeń mogą na nasze wezwanie zmniejszyć albo zwiększyć pobór mocy lub zmienić profil mocy generowanej. Do przykładowych zasobów elastyczności zaliczają się:
urządzenia przemysłowe, np. piece, chłodnie, silniki, systemy HVAC, np. w biurowcach lub magazynach, magazyny energii, np. elektrycznej lub ciepła, instalacje kogeneracyjne (CHP), pompownie wody, urządzenia realizujące procesy produkcyjne z tolerancją czasową, czyli procesy, których rozpoczęcie lub zakończenie można przesunąć bez utraty jakości lub ciągłości produkcji, urządzenia realizujące procesy produkcyjne, które pozwalają na czasową zmianę parametrów, np. temperatury, piece elektrodowe w ciepłownictwie. samochód elektryczny, ładowarki samochodów elektrycznych, domowe urządzenia, których działanie można przesunąć w czasie, np. pralka, suszarka, zmywarka, pompa ciepła, podgrzewacze wody,
Zastanów się, czy możesz czasowo zmienić sposób działania Twoich zasobów bez negatywnego wpływu na Twój komfort, ciągłość pracy lub jakość procesów.
-
Aby świadczyć usługę elastyczności trzeba mieć licznik zdalnego odczytu. Dzięki niemu możesz łatwo sprawdzić, kiedy zużywasz lub oddajesz do sieci najwięcej energii. Dane te możesz obejrzeć z jednodniowym opóźnieniem w systemie eLicznik w formie godzinowej, dziennej lub 15-minutowej. eLicznik to przydatne narzędzie, za pomocą którego możesz identyfikować okresy:
kiedy pobierasz z sieci lub generujesz do sieci najwięcej mocy, kiedy pobierasz z sieci lub generujesz do sieci najmniej mocy.
Zastanów się jaki jest Twój typowy profil poboru lub generacji mocy i czy masz na niego wpływ. Analiza tych danych to ważny punkt odniesienia do tego, jak możesz zwiększyć swoje oszczędności oraz swoją elastyczność. -
Czy Twoje instalacje pozwalają na zdalne lub automatyczne sterowanie poborem lub generacją energii elektrycznej?
Czy masz możliwość zdalnego sterowania urządzeniami? Czy masz stały personel techniczny do operowania zasobami elastyczności? Czy Twoje urządzenia mogą być zdalnie sterowane przez nas?
Zastanów się, czy Twoje zasoby można obsługiwać zdalnie - to element sprawnej aktywacji usług elastyczności, szczególnie w sytuacjach nagłych. Nie jest to bezwzględny wymóg, ale znacznie ułatwia współpracę w ramach rynku elastyczności. -
Oceń:
jaki wolumen mocy wyrażony w kW możesz przesunąć w czasie lub ograniczyć, ile razy w miesiącu, w tygodniu, w ciągu dnia możesz to zrobić, jak szybko możesz zareagować na nasze wezwanie (od 1h do 15 min).
Im lepiej poznasz swój potencjał i możliwości reakcji, tym łatwiej będzie nam dopasować ofertę do Ciebie i naszych oczekiwań. Wtedy zarówno Ty, jak i my uzyskamy największe korzyści z usług elastyczności.
-
-
Krok 1
Pobierz wniosek o wydanie Certyfikatu CE.
Wypełnij i odeślij na elastycznosc@tauron-dystrybucja.plKrok 2
Weź udział w postępowaniu na wybór dostawcy usług elastyczności.Krok 3
Podpisz z nami Umowę o świadczenie usług elastyczności.
Bądź gotów, aby świadczyć dla nas usługi elastyczności. -
Postępowania na wybór dostawców usług elastyczności ogłaszamy dla obszarów, w których mamy takie potrzeby. Postępowanie precyzyjnie określa ograniczenia sieciowe oraz jego lokalizację co do miejscowości jak i elementu sieciowego. Jeśli twój PPE znajduje się w miejscowości postępowania skontaktuj się z nami wysyłając e-mail na adres elastycznosc@tauron-dystrybucja.pl podając nr PPE oraz adres zasobu elastyczności.
Otwarte postępowania o wyborze dostawców usług elastyczności
Jeżeli chcesz złożyć ofertę w naszym postępowaniu, prześlij do nas uzupełniony druk oferty (Załącznik nr 3 do postępowania) na adres e-mail elastycznosc@tauron-dystrybucja.pl
Po zakończeniu postępowania skontaktujemy się z oferentami, którzy złożyli najlepsze oferty, aby podpisać z nimi Umowy o świadczenie usług elastyczności. Na etapie składania ofert jest możliwość negocjacji warunków świadczenia usługi. -
Bądź gotów, aby świadczyć dla nas usługi elastyczności.
(zgodnie z warunkami Umowy o świadczenie usług elastyczności)Krok 1
Na wezwanie dyspozytora aktywuj usługę elastyczności.Krok 2
Zweryfikujemy stopień wykonania usługi elastyczności.Krok 3
Rozliczymy wykonanie usługi elastyczności i wypłacimy Ci wynagrodzenie za jej wykonanie.Gdy zawrzesz z nami Umowę o świadczenie usług elastyczności będziesz zobowiązany do aktywowania/dezaktywowania usługi w określonym czasie na wezwanie służb dyspozytorskich.
Wyznaczając stopień wykonania usługi odniesiemy go:
do twojego profilu mocy, odzwierciedlającego twoje typowe zachowanie w sieci,
do wartości mocy występującej w chwili wydania polecenia do aktywowania usługi.
Pytania i odpowiedzi
-
Obecnie korzystamy z 2 metod. Obie metody opisane są w dokumentacjach udostępnianych w konkretnych przetargach na naszej stronie internetowej w zakładce „Przetargi” (https://www.tauron-dystrybucja.pl/przetargi/uslugi-elastycznosci).
a) Dla usług, w przypadku których nie jest możliwe wcześniejsze określenie dokładnego momentu aktywacji, jako wartość odniesienia przyjmowany jest punkt pracy zasobu w chwili przekazania przez Dyspozytora TD polecenia aktywacji usługi do Dostawcy Usługi Elastyczności (DUE).
b) Dla usług, dla których możliwe jest wcześniejsze określenie czasu aktywacji, stosowana jest metoda profilu historycznego, wyznaczanego na podstawie danych z wcześniejszej pracy zasobu.
Szczegółowe metody baseline, z jakich będziemy korzystać, są obecnie na etapie wstępnych konsultacji i będą opracowane na etapie prac koordynowanych przez PTPiREE. -
We wniosku o Certyfikat Elastyczności (CE) wskazuje się lokalizację, komplet PPE, charakter zasobu oraz szacunkowy maksymalny wolumen zmiany poboru lub generacji. Podana wartość ma charakter szacunkowy/informacyjny i nie zobowiązuje do zaoferowania identycznego wolumenu w przyszłych postępowaniach.
Z perspektywy rzeczywistej oferty jaką w przyszłości w ramach umowy elastyczności DUE powinien uwzględnić jest nie tylko moc, ale również czas, przez jaki zasób może ją utrzymać, ograniczenia technologiczne, stan naładowania i rezerwę magazynu, jego sprawność oraz możliwość odtworzenia gotowości. W związku z tym po stronie DUE jest całkowita ocena możliwość udziału jego zasobów biorąc pod uwagę ich możliwości techniczne względem oczekiwanych odpowiednich parametrów produktów, które jako TD opisujemy w ogłoszeniach przetargowych. W aktualnych umowach dla części produktów wezwanie przekazywane jest nie później niż 30 minut przed początkiem okna, a okno obejmuje pełną godzinę lub jej wielokrotność. Nie są to jednak wartości uniwersalne, ponieważ będą się różniły względem siebie w zależności od charakteru ograniczenia sieciowego, jego częstotliwości występowania itd.
FCR, aFRR i mFRR to odrębne usługi bilansujące świadczone na rzecz Operatora Systemu Przesyłowego (OSP), których celem jest utrzymanie częstotliwości oraz bilansowanie Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE). Zasady ich świadczenia, w tym wymagania techniczne, proces kwalifikacji oraz sposób aktywacji, określają zasady rynku bilansującego OSP.
Jeżeli DUE zobowiąże się w umowie o świadczenie usług elastyczności do zapewnienia określonych parametrów usługi, TD będzie mógł wezwać go do jej realizacji zgodnie z warunkami określonymi w tej umowie i zamówieniu TD.
DUE może mieć jednocześnie inne zobowiązania, np. związane ze świadczeniem usług systemowych na rzecz OSP. Powinien jednak tak zarządzać swoim zasobem, aby zachować możliwość prawidłowego wykonania usługi elastyczności zgodnie z zawartą umową.
Obecnie ten sam obiekt nie może być aktywowany do świadczenia usługi systemowej i usługi elastyczności jednocześnie, tj. w tym samym miejscu i w tym samym czasie. Jeżeli terminy aktywacji obu usług pokrywałyby się dla danego obiektu, pierwszeństwo ma realizacja usługi elastyczności na rzecz TD. -
W przypadku instalacji PV o mocy 671,4 kWp sposób zapewnienia elastyczności zależy przede wszystkim od charakteru pracy instalacji oraz od tego, w jaki sposób DUE chce udostępniać tę elastyczność.
Jeżeli jest to samodzielna instalacja PV, której jedynym zadaniem jest produkcja energii i oddawanie jej do sieci, bez istotnych potrzeb własnych, elastyczność może być świadczona na kierunku ograniczenia generacji. W praktyce może to oznaczać np. możliwość ograniczenia pracy falowników o określoną wartość lub pełną moc jaką instalacja realnie oddaje do sieci.
Jeżeli natomiast instalacja PV pracuje przy zakładzie produkcyjnym, sytuacja wygląda inaczej. Klient może zdecydować, jaka część mocy ma być przeznaczona na jego potrzeby własne, a jaka może zostać udostępniona jako elastyczność. W zależności od sposobu pracy instalacji możliwe jest zarówno ograniczenie generacji, jak i zwiększenie poboru poprzez wyłączenie źródła.
Nie jest przy tym konieczne zastosowanie magazynu energii ani systemu EMS. Nie wymagamy konkretnych technologii. Zasobem elastyczności może być każde źródło, które technicznie jest w stanie zaoferować wymagany wolumen i zrealizować go w określonym czasie. -
Tak. Na obecnym etapie operator stacji ładowania może zgłosić jako zasób elastyczności stacje ładowania zlokalizowane w miejscach, w których nimi dysponuje.
W przypadku stacji ładowania należy pamiętać o prawidłowym określeniu kierunku świadczenia usługi. Obecnie taki zasób może świadczyć usługę elastyczności na kierunku zwiększenia poboru energii z sieci. -
To Państwo decydują, które zasoby chcą udostępnić do świadczenia usług elastyczności. Na etapie kwalifikacji należy jednak wskazać kompletny zestaw PPE, które wchodzą w skład danego zasobu.
Jeżeli przykładowo jeden zakład posiada cztery PPE, wszystkie cztery należy wskazać na etapie kwalifikacji. Dla TD kluczowy jest przede wszystkim sumaryczny wolumen aktywacji, a nie to, na którym konkretnie PPE zostanie zrealizowana zmiana.
Przykładowo, jeżeli dla czterech PPE zaoferowano łącznie 500 kW możliwości ograniczenia poboru, a Dyspozytor wezwie do ograniczenia o 400 kW, usługa zostanie uznana za wykonaną, nawet jeżeli cała zmiana zostanie zrealizowana tylko na jednym z czterech PPE.
Istotna jest również lokalizacja zasobu w sieci. Jeżeli obiekt jest zasilany z dwóch różnych GPZ, znaczenie ma miejsce przyłączenia zasobu objętego usługą elastyczności. Przykładowo, jeśli przyłącze podstawowe znajduje się w obszarze objętym ograniczeniami, a przyłącze rezerwowe zasilane jest z innego GPZ, wykonanie usługi może polegać na przełączeniu obiektu na zasilanie rezerwowe. Jeżeli uzyskany w ten sposób efekt sieciowy odpowiada wolumenowi mocy określonemu w wezwaniu do aktywacji, usługę można uznać za wykonaną. Z punktu widzenia TD istotny jest bowiem efekt osiągnięty na przyłączu objętym usługą, niezależnie od sposobu jego realizacji przez odbiorcę. -
Jeśli przez ujawnienie zasobu elastyczności rozumieją Państwo zgłoszenie się do procesu kwalifikacji, to na tym etapie nie ma konieczności podawania wiążącej ceny ani zakresu wykorzystania zasobu.
Podczas kwalifikacji identyfikujemy PPE, określamy wstępnie potencjał elastyczności danego zasobu, wskazujemy kierunek, na którym może być świadczona usługa, oraz określamy typ zasobu. Oznacza to, że na tym etapie wystarczające jest wskazanie podstawowych informacji pozwalających zidentyfikować zasób, np. jego typ, moc oraz przypisane PPE.
Natomiast oferowaną cenę oraz konkretny zakres wykorzystania zasobu określa się dopiero na etapie składania oferty w odpowiedzi na konkretne postępowanie lub na konkretne ograniczenie sieciowe, dla którego TD poszukuje DUE.
-
Jeżeli przez wycenę zasobu elastyczności rozumiemy cenę za określoną moc dostępną w danym czasie, to jej wartość określa DUE zasobu, a nie TD.
Cena może być różna w zależności od lokalizacji, rodzaju zasobu oraz charakteru jego pracy. DUE powinien uwzględnić wszystkie koszty związane ze świadczeniem usługi, m.in. wpływ na opłaty za moc umowną i składnik opłaty mocowej, degradację urządzeń, a także koszty związane z organizacją pracy czy koniecznością przesunięcia procesu produkcyjnego.
Na obecnym etapie nie stosujemy sztywnych przedziałów cenowych przypisanych do konkretnych typów zasobów. TD określa natomiast na swoje potrzeby maksymalny koszt, przy którym pozyskanie usługi w danym miejscu może zostać uznane za efektywne kosztowo. Ta kwota na obecnym etapie rozwoju rynku nie jest udostępniana DUE. Sama wycena pracy konkretnego zasobu pozostaje po stronie DUE i jest przedstawiana w ofercie składanej w odpowiedzi na konkretne postępowanie. -
Na obecnym etapie TD nie publikuje wraz z ogłoszeniem maksymalnej ceny, jaką jest gotów zapłacić za usługę. DUE samodzielnie kalkulują cenę oferty, uwzględniając koszty techniczne, energii, ryzyko oraz wymaganą dostępność zasobu. Model wynagrodzenia może być różnicowany w zależności od charakteru produktu, w tym poprzez rozdzielenie wynagrodzenia za gotowość i aktywację, jeżeli takie rozwiązanie zostanie przewidziane w dokumentacji danego postępowania. TD nie wyklucza, że w przyszłości w dokumentacji postępowania może zostać określona maksymalna cena lub inny mechanizm ograniczający poziom cen podlegających rozpatrzeniu. Na obecnym etapie takie rozwiązanie nie jest jednak stosowane.
-
Nie. Oferty innych DUE nie są udostępniane przed upływem terminu składania ofert, co zapewnia poufność ofert i równe traktowanie uczestników postępowania. Na obecnym etapie TD nie publikuje również maksymalnej stawki akceptowalnej przed złożeniem ofert.
-
Po zakończeniu postępowania przekazujemy uczestnikom informacje wymagane dokumentacją danego postępowania oraz obowiązującymi przepisami. Na obecnym etapie TD nie publikuje na stronie internetowej pełnej treści wybranej oferty ani ceny jednostkowej, po której usługa została zakupiona. Zakres informacji przekazywanych uczestnikom jest każdorazowo określany zgodnie z dokumentacją postępowania i obowiązującymi przepisami.
-
Nie publikujemy obecnie zbiorczego zestawienia liczby zasobów ani oferentów uczestniczących we wszystkich wcześniejszych postępowaniach dotyczących usług elastyczności. Możemy natomiast potwierdzić, że TD przeprowadził postępowania pilotażowe, zawarł umowy oraz aktywował usługi elastyczności. W związku z tym, bez odwołania do danych z konkretnego postępowania, nie możemy wskazać jednej reprezentatywnej liczby uczestniczących zasobów.
-
Nie ma wymogu udziału co najmniej dwóch DUE. Usługę może świadczyć jeden albo wielu DUE, zależnie od dostępnych ofert i wolumenu potrzebnego do usunięcia ograniczenia. Jeżeli umowy zawrzemy z kilkoma DUE, wezwania mogą być kierowane kolejno od oferty o najniższej cenie, aż do pokrycia potrzebnego wolumenu.
-
Należy rozróżnić status OSDn jako operatora systemu dystrybucyjnego od ewentualnej działalności tego samego podmiotu prowadzonej w innej formule, np. jako agregator.
Zgodnie z art. 3 pkt 11k ustawy – Prawo energetyczne, usługę elastyczności na rzecz operatora systemu dystrybucyjnego może świadczyć agregator albo użytkownik systemu będący odbiorcą aktywnym, wytwórcą lub posiadaczem magazynu energii elektrycznej, którego sieć, instalacja lub urządzenie jest przyłączone do sieci dystrybucyjnej tego operatora.
Sam status OSDn nie stanowi zatem podstawy do występowania przez OSDn jako DUE na rzecz TD. TD wskazywał również w toku konsultacji IRiESD, że operatorzy systemów dystrybucyjnych nie są wymienieni w ustawowej definicji podmiotów świadczących usługi elastyczności.
Jeżeli jednak podmiot będący OSDn prowadzi również odrębną działalność, np. jako agregator, możliwość świadczenia usług elastyczności należy oceniać z perspektywy tej działalności, a nie jego statusu jako OSDn. W takim przypadku zastosowanie mają przepisy dotyczące agregacji oraz wymagania TD dotyczące świadczenia usług elastyczności.
Oznacza to również, że podmiot przyłączony wyłącznie do sieci OSDn nie może występować bezpośrednio jako DUE na rzecz TD wyłącznie na podstawie swojego przyłączenia do sieci OSDn. Ewentualne wykorzystanie zasobów znajdujących się w sieci OSDn do świadczenia usług na rzecz TD wymaga odpowiedniej konstrukcji uczestnictwa w rynku, w szczególności z wykorzystaniem podmiotu uprawnionego do świadczenia usług elastyczności, np. agregatora oraz spełnienia wymagań technicznych, pomiarowych i kontraktowych określonych dla danej usługi.
Szczegółowy sposób rozliczenia takiej usługi, w tym ewentualne wykorzystanie danych pomiarowych w punkcie granicznym OSDn–TD, powinien wynikać z przyjętego modelu świadczenia usługi i dokumentacji konkretnego postępowania. Samo istnienie PPE granicznego nie przesądza o możliwości świadczenia przez OSDn usługi elastyczności jako operatora. -
Obecnie w przepisach dotyczących usług elastyczności nie ma zakazu udziału w tych usługach przez zasoby, które jednocześnie korzystają z systemów wsparcia, takich jak aukcje OZE, FIT/FIP czy premia gwarantowana dla jednostek CHP.
Należy jednak pamiętać, że każdy system wsparcia ma własne zasady i warunki, które trzeba uwzględnić. Jeżeli przepisy dotyczące danego systemu wsparcia określają ograniczenia związane z udziałem w usługach elastyczności, należy się do nich stosować.
Dlatego możliwość łączenia obu mechanizmów należy każdorazowo rozpatrywać również w kontekście zasad konkretnego systemu wsparcia. -
Nie. Usługę elastyczności może świadczyć wielu DUE jednocześnie. TD aktywuje kolejnych DUE do momentu osiągnięcia oczekiwanego wolumenu, który jest niezbędny do zabezpieczenia danego ograniczenia sieciowego.
Przywołując DUE do aktywacji, TD może wykorzystać maksymalnie taki wolumen, jaki został przez niego zadeklarowany i określony w umowie.
-
Tak. TD uruchomił mechanizm IDC w czerwcu 2026 r.
IDC polega na zwiększeniu poboru mocy czynnej z sieci TD, również ponad wartość mocy umownej, do poziomu nieprzekraczającego maksymalnej mocy interwencyjnej określonej przez TD. Zasady uczestnictwa oraz warunki korzystania z IDC zostały określone w Regulaminie udziału w Interwencyjnej Dostawie Mocy Czynnej (IDC) i są dostępne na stronie internetowej TD pod adresem: https://www.tauron-dystrybucja.pl/elastycznosc-sieci/mechanizmy-elastycznosci. -
Tak, udział w mechanizmie IDC można łączyć z udziałem w usługach elastyczności. Są to jednak odrębne mechanizmy, dla których obowiązują odrębne zasady i warunki realizacji.
Możliwość wykorzystania tego samego zasobu w obu mechanizmach nie oznacza automatycznie możliwości jego jednoczesnego wykorzystania do realizacji IDC oraz usługi elastyczności. DUE powinien uwzględnić zobowiązania wynikające z umowy na świadczenie usługi elastyczności oraz skorelować je z okresem realizacji IDC (OIDC), który wyznacza przedziały czasowe, w których dopuszczalne jest przekroczenie mocy umownej. OIDC udostępniane są na stronie internetowej TD. -
TD nie przewiduje dodatkowej rekompensaty związanej ze wzrostem kosztów zakupu energii przez DUE w wyniku aktywacji usługi elastyczności na kierunku zwiększenia poboru z sieci. Po stronie DUE jest określenie stawki za świadczenie usługi dla danego kierunku i wolumenu oraz uwzględnienie w niej wszystkich kosztów, które musi ponieść w związku z realizacją usługi. Mogą to być m.in. dodatkowe koszty zakupu energii, opłaty związane z mocą umowną i opłatą mocową, a także koszty organizacyjne, np. zatrudnienia dodatkowego pracownika czy przesunięcia czasu pracy.
Koszty te mogą być różne dla poszczególnych zasobów, dlatego ich kalkulacja i uwzględnienie w cenie oferowanej za usługę pozostaje po stronie DUE. -
W przypadku aktywacji usługi elastyczności DUE ponosi wszystkie koszty związane z realizacją zadeklarowanej zmiany. Jeżeli aktywacja polega na zwiększeniu poboru energii, DUE ponosi koszty wynikające z jego relacji umownej ze sprzedawcą energii, zgodnie z obowiązującymi w tej relacji stawkami. Dodatkowo ponosi opłaty w części dystrybucyjnej, zgodnie z zasadami obowiązującymi w jego relacji z TD.
Wszystkie koszty związane z realizacją usługi powinny zostać uwzględnione przez DUE w cenie oferowanej na etapie postępowania. To DUE powinien zatem skalkulować wpływ aktywacji na swój profil poboru lub generacji oraz związane z tym koszty.
-
Układ pomiarowo-rozliczeniowy rejestruje rzeczywisty pobór lub generację, w tym efekt aktywacji. Wykorzystamy te dane do standardowego rozliczenia oraz odrębnie do oceny wykonania usługi przez porównanie profilu rzeczywistego z profilem odniesienia. Dane nie będą „korygowane”, aby usunąć aktywację z rozliczenia energii.
Tak, odchylenie może mieć wpływ na bilansowanie handlowe i rozliczenia ze sprzedawcą lub POB, zależnie od umowy i sposobu prognozowania. -
Każdorazowo to klient będący DUE określa i kalkuluje, jak będzie wyglądał jego pobór mocy w kolejnym roku, uwzględniając również wpływ świadczenia usługi elastyczności.
W przypadku odbiorcy należy pamiętać, że maksymalny pobór mocy jest ograniczony mocą przyłączeniową wynikającą z warunków przyłączenia, przekładnikami układu pomiarowego czy też zabezpieczeniami przedlicznikowymi. Natomiast określenie odpowiedniego poziomu mocy umownej pozostaje po stronie klienta.
Klient powinien zatem samodzielnie ocenić, jaka wartość mocy umownej będzie dla niego odpowiednia i ekonomicznie uzasadniona, również w kontekście udziału w usługach elastyczności. Jest to jeden z elementów, który powinien zostać uwzględniony przez DUE przy kalkulacji kosztów i ceny, za jaką jest gotowy świadczyć usługę elastyczności.
-
Okres, na jaki będzie zawierana umowa o świadczenie usług elastyczności, będzie uzależniony od charakteru i czasu trwania ograniczenia sieciowego, na którego potrzeby usługa będzie pozyskiwana.
Jeżeli ograniczenie będzie występowało cyklicznie i będzie przewidywane przez dłuższy okres, umowa może być zawierana na dłuższy czas. Jeżeli natomiast będzie związane z konkretnym, czasowym ograniczeniem, np. wynikającym z planowanych prac, umowa może obowiązywać tylko przez okres, w którym występuje dane zapotrzebowanie na usługę.
Na początkowym etapie rozwoju rynku przewidujemy, że maksymalny okres obowiązywania umowy będzie wynosił jeden rok. Jednocześnie rozważamy w przyszłości możliwość zawierania kontraktów nawet na okres do czterech lat.
Każdorazowo okres, na jaki będzie zawierana umowa, zostanie określony już na etapie ogłoszenia postępowania. DUE przed złożeniem oferty będzie więc znał okres obowiązywania kontraktu. -
Nie ma z góry określonego minimalnego okresu obowiązywania umowy o świadczenie usług elastyczności. Okres obowiązywania konkretnej umowy będzie każdorazowo określony w dokumentacji danego postępowania i będzie zależał od charakteru oraz czasu trwania potrzeby sieciowej.
-
Tak. Dotychczasowy wzór umowy przewiduje możliwość jej rozwiązania przez każdą ze stron z zachowaniem jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia. Oznacza to, że DUE może zrezygnować z dalszego udziału w usłudze elastyczności w trakcie obowiązywania umowy, z zachowaniem określonego w umowie okresu wypowiedzenia.
-
Na obecnym etapie rozwoju rynku TD nie przewiduje nakładania kar za niewykonanie usługi elastyczności. Jednocześnie nie został określony żaden odrębny okres przejściowy w tym zakresie.
Należy jednak pamiętać, że niewykonanie aktywacji oznacza brak wypłaty wynagrodzenia za jej realizację. Jeżeli usługa zostanie wykonana poniżej wymaganego poziomu, DUE nie otrzyma wynagrodzenia za daną aktywację.
Podobnie w przypadku wynagrodzenia za gotowość, jeżeli DUE nie zrealizuje wezwania do aktywacji, nie otrzyma również wynagrodzenia za gotowość za okres, którego dotyczyło niewykonanie usługi. -
Każdorazowo na etapie ogłoszenia postępowania będzie określone, z jakim wyprzedzeniem Dyspozytor TD będzie wzywał DUE do realizacji usługi. Obecnie zakładamy, że wezwanie do aktywacji będzie przekazywane co najmniej 30 minut przed rozpoczęciem aktywacji.
W takim wezwaniu DUE otrzyma informację, w jakim czasie ma zrealizować usługę, na jakim kierunku oraz jaki wolumen ma zostać zrealizowany. Przykładowo może to być polecenie ograniczenia poboru o określoną wartość przez trzy godziny, od godziny 11:00 do 14:00.
Docelowo zależy nam na tym, aby czas pomiędzy wezwaniem a rozpoczęciem aktywacji był możliwie krótki. Konkretne wymagania dotyczące czasu wezwania będą każdorazowo wskazane w ogłoszeniu dla danego postępowania.
-
Tak. Aktualne obszary, w których wstępnie zidentyfikowaliśmy zapotrzebowanie na usługi elastyczności, można sprawdzić na mapie zapotrzebowania na zwiększenie elastyczności sieci:
https://www.tauron-dystrybucja.pl/uslugi-dystrybucyjne/uslugi-elastycznosci/zwiekszenie-elastycznosci-sieci.
Mapa prezentuje Główne Punkty Zasilające (GPZ), w obrębie których zidentyfikowano potencjalne potrzeby wykorzystania usług elastyczności.
Należy pamiętać, że wskazanie lokalizacji na mapie oznacza zidentyfikowanie potencjalnej potrzeby sieciowej, ale nie jest równoznaczne z uruchomieniem postępowania ani nie stanowi gwarancji zakupu usługi. Ostateczna lokalizacja, wymagane parametry oraz warunki udziału są każdorazowo określane w dokumentacji konkretnego postępowania opublikowanego przez TD.
Informacje o aktualnie prowadzonych postępowaniach wraz z dokumentacją publikujemy na stronie: https://www.tauron-dystrybucja.pl/przetargi/uslugi-elastycznosci. -
Inicjatywa TGE dotycząca platformy elastyczności jest elementem rozwoju docelowego, bardziej ustandaryzowanego modelu pozyskiwania usług elastyczności w Polsce. Nie oznacza to jednak automatycznie, że każde zapotrzebowanie TD będzie równolegle publikowane zarówno w obecnie stosowanych kanałach TD, jak i na platformie TGE. Na obecnym etapie TD prowadzi proces pozyskiwania usług elastyczności zgodnie z własnymi obowiązującymi zasadami i publikowanymi postępowaniami. Sposób wykorzystania platformy TGE przez TD będzie zależał od docelowego modelu funkcjonowania tej platformy, przyjętych zasad rynkowych oraz dalszych ustaleń dotyczących jej wykorzystania przez operatorów systemów dystrybucyjnych.
1) Odbiorca aktywny - odbiorcę końcowego działającego indywidualnie albo w grupie, który:
a) zużywa wytworzoną we własnym zakresie energię elektryczną lub
b) magazynuje wytworzoną we własnym zakresie energię elektryczną, lub
c) sprzedaje wytworzoną we własnym zakresie energię elektryczną, lub
d) realizuje przedsięwzięcia służące poprawie efektywności energetycznej w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2166 oraz z 2023 r. poz. 1681), lub
e) świadczy usługi systemowe, lub
f) świadczy usługi elastyczności
- pod warunkiem że działalności, o których mowa w lit. b-f, nie stanowią przedmiotu podstawowej działalności gospodarczej tego odbiorcy, określonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 773);
2)Agregator - uczestnika rynku działającego na rynku energii elektrycznej zajmującego się agregacją.
3) Usługi elastyczności - usługi świadczone na rzecz operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego przez agregatora lub przez użytkowników systemu będących odbiorcami aktywnymi, wytwórcami, posiadaczami magazynów energii elektrycznej, których sieci, instalacje lub urządzenia są przyłączone do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, z wyłączeniem koordynowanej sieci 110 kV, w celu zapewnienia bezpieczeństwa i zwiększenia efektywności rozwoju systemu dystrybucyjnego, w tym zarządzania ograniczeniami sieciowymi w sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, z wyłączeniem koordynowanej sieci 110 kV.
Podstawa prawna
1. Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne,
2. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1747 z dnia 13 czerwca 2024 r.
3. Dyrektywa (UE) 2024/1711 Z dnia 13 czerwca 2024 r.